همسرداری حضرت فاطمه (س)

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 yles DefLockedState="false" DefUnhideWhenUsed="true" DefSemiHidden="true" DefQFormat="false" DefPriority="99" LatentStyleCount="267"> ideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="heading 1" />

ter;"> 

زنانی دادند که از ایشان سوال کردند چرا فضیلت ها مخصوص مردان است وباب جهاد و

 

شهادت به روی ما بسته شده است، ما چگونه می توانیم ازثواب این فضیلت عظیم بهره مند

 

شویم؟.

 

علت این که همسر داری نیکو

 

برای زنان، مساوی و هم تراز با جهاد و از جان گذشتگی مرد دانسته

 

شده است، عظمت و حساسیت موقعیت و نقش زن در خانواده و در برابر

 

همسر است.

 


کلید آرامش، انضباط، استحکام و صمیمیت خانواده به دست زنان است و

 

به دنبال آن موفقیت و آسودگی خاطر مرد نیز، به نوع رفتار و برخورد زن

 

درون خانه بستگی دارد. بهترین و جامع ترین اسوه در این زمینه، حضرت

 

فاطمه(س) است. برای شناخت لطایف و ظرایف جلوه های رفتاری

 

حضرت و سیره ی عملی ایشان در برخورد با علی(ع) به بررسی

 

فرازهایی از زندگی فاطمه(س) می پردازیم.

 


1. عشق و محبت توأم با احترام به همسر؛

 

 

از اهداف مهم در ازدواج،آرامش و رابطه ی محبت آمیز میان زوجین است،

 

برقراری روابط عاطفی،نقش مهمی در استحکام خانواده و حسن رابطه و

 

سازگاری زن و شوهردارد. خداوند در آیه ی 21 سوره ی روم، به اصل

 

وجود عشق و احساسمحبت متقابل بین زن و شوهر اشاره فرموده:از

 

نشانه های خداوند این است که از نوع خودتان، همسرانی برای شما

 

آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میانتان دوستی و رحمت نهاد.یکی از

 

عوامل مهم در تحقق عشق و محبت میان هسمران بیان و اظهار آن

 

است. چه بسا کسانی که در قلب محبت فراوانی نسبت به همسرشان

 

دارند، ولی توانایی ابراز آن را ندارند. در حالی که گفتن جملاتی که حاکی

 

از محبت زوجین نسبت به هم است در رفع بسیاری از تردیدها و سوء

 

ظن ها مؤثر و بر میزان محبت آنان می افزاید: ائمه معصومین: هم به ابراز

 

علاقه به همسر تأکید نموده اند و در سیره ی عملی ایشان این امر در

 

موارد متعددی به چشم می خورد. پیامبر اکرم(ص) فرمود: وقتی مرد به

 

زن خود با محبت می نگرد و زنش نیز به او با مهر نگرد، خداوند به دیده

 

ی رحمت به آن ها نگاه می کند.(نهج الفصاحه حدیث 621)

 


در زندگی مشترک فاطمه(س) با علی(ع) عبارات و کلمات محبت آمیز

 

بسیار است. فاطمه(س) با الهام از دستورات الهی و با دارا بودن درک

 

صحیح از روابط زن و شوهر، همواره به همسر بزرگوارش عشق می

 

ورزید و او را مورد محبت قرار می داد و در کلام خود علاقه و احترام را

 

توأماً در نظر داشت؛ گاهی او را با کنیه ی اباالحسن صدا می کرد و گاه

 

او را یابن عمّپسرعمو .... خطاب می نمود: جزاک اللهُ عنّی خیرَ الجزاء

 

یابن عم رسول الله. (بحارالانوار ج 43 ص 192)

 


استفاده از نام مناسب و القاب زیبا برای خطاب همسر، باعث روابط مثبت

 

و ایجاد محیطی آکنده از صمیمیت می شود و سبب پیدایش زمینه ی

 

عکس العمل و رفتاری، مناسب در طرف مقابل می شود. حضرت

 

علی(ع) فرموده اند:

 


اجملوا فی الخطاب، تسمعوا جمیل الجواب

 

(هاشم رسولی محلاتی غررالحکم ص 435)؛خطاب هایتان را زیبا

 

کنید تا پاسخ زیبا بشنوید.

 


فاطمه(س)، در مقام اظهار محبت و علاقه به امام علی(ع) فرمود: روحی

 

لروحکَ الفدا و نفسی لنفسکَ الوقاء یا اباالحسن

 

(حائری مازندرانی، مهدی، کوکب دری ج 1 ص 196)؛

 

علی جان،

 

روح من فدای روح تو و جان من سپر بلاهای جان تو.

 


عشق و محبت فاطمه(س) نسبت به همسرش به اندازه ای بود که در

 

لحظات احتضار می گریست و به علی(ع) می فرمود: ابکی لما تلقی

 

بعدی(بحارالانوار ج43 ص 218)؛

 

به خاطر آن چه [از مشکلات و سختی ها] که پس از من به

 

تو خواهد رسید می گریم.

 


2. شناخت همسر و آشنایی با ابعاد روحی و شخصیتی او؛

 

از عوامل انس و الفت در خانواده و استحکام آن، شناخت حالات و روحیات

 

یکدیگر و درک متقابل است. در صورت درک صحیح روش و رفتار همسر،

 

طراف مقابل می تواند در برابر آن واکنش مناسبی نشان دهد و با

 


شناخت موقعیت او راحت تر از خطاها و لغزش های احتمالی همسرش

 

گذشت کند، زیرا بسیاری از اختلاف ها ناشی از بدفهمی ها و

 

سوءتفاهم ها است.

 


فاطمه(س) در مدت کوتاه زندگی خود با علی(ع)، حقیقت وجودی و

 

روحیات علی(ع) را می شناخت و زمانی که دیگران از فهم و درک رفتار

 

علی(ع) ناتوان بودند، فاطمه(س) آن ها را راهنمایی می کرد و با

 

خصوصیات رفتاری امام آشنا می ساخت.

 

در روایتی آمده است که یکی از اصحاب علی(ع)، او را در نخلستان در

 

حالت راز و نیاز با معبود دید. ناگهان مشاهده کرد که امیرالمؤمنین(ع)

 

مانند چوب خشکی بر زمین افتاد، پس یقین کرد که علی(ع) از دنیا رفته

 

است. فوراً به درب منزل فاطمه(س) آمد تا او را با خبر کند. فاطمه(س) با

 

شناختی که از روحیات علی(ع) داشت، فرمود: الغیشة التی تأخذه من

 

خشیة الله... (ابن شهرآشوب، محمدعلی ،مناقب آل ابی طالب ص124 )؛

 

این حالتی است که به واسطه ی خوف و خشیت

 

الهی بر او عارض شده است.

 

در پرتو شناخت فاطمه(س)، از همسرش بود که خانه ی محقر آن ها

 

محل انس و آرامش علی(ع) قرار گرفته بود و امام علی(ع) می فرمود:

 

وَلقد کنتُ أنظُر إلیها فَتَنْکََشِفُ عنیّ الهمومَ والأحزان

 

(بحارالانوار ج 43 ص 134)؛ هرگاه به

 

چهره ی فاطمه(س) می نگریستم تمام غم و اندوهم برطرف می شد.

 

این انس و الفت به حدی بود که اگر علی(ع) به خانه می آمد و زهرا(س)

 

را نمی یافت، غم بر سینه اش سنگینی می کرد و بسیار بر او سخت

 

می گذشت. (همان) بعد از شهادت فاطمه(س) نیز فرمود: به خدا

 

سوگند، زهرا تا آن زمان که خداوند او را به سوی خود برد مرا ناراحت

 

نساخت و عملی انجام نداد که مرا ناخشنود کند.

 

(کشف الغمه ج ص 492)

 

روشن است که موفقیت مردان در عرصه های مختلف اجتماعی،

 

اقتصادی و ... در گرو آسودگی خاطر و آرامش روحی و روانی است. این

 

قاعده حتی در حیطه ی وظایف فردی مرد نیز جاری است، مانند تحصیل

 

علم، عبادات فردی و ... پس زنان در این زمینه، مسئولیت ویژه ای دارند و

 

باید با درک موقعیت و روحیات همسرشان، آن ها را در این امور یاری

 

رسانند.


3. پرهیز از تقاضای نامقدور؛

 

ریاست اقتصادی و مسئولیت هزینه های خانواده، بر عهده ی مرد است و

 

او موظف است از نظر اقتصادی همسر و فرزندانش را تأمین کند. و این به

 

دلیل نقش ویژه ی زنان در خانواده است. تا بتوانند آسوده خاطر به پرورش

 

کودکان و انجام وظایف همسری بپردازند.


بنابراین درخواست لباس، زینت و لوازم منزل و امثال آن خواسته هایی

 

است که معمولاً هر زنی به خود اجازه می دهد تا از همسرش طلب

 

کند، اما فاطمه(س) همسرش را برای این تقاضاها و خواسته ها به

 

زحمت نمی انداخت.


فاطمه(س) از رسول خدا(ص) آموخته بود که: هر زنی با شوهر خود مدارا

 

نکند و او را به چیزی بکشاند که قدرت و توان آن را ندارد، هیچ کار نیکی

 

از او قبول نخواهد شد و در حالی خدا را ملاقات خواهد کرد که خداوند بر

 

او خشمناک است.(بحارالانوار ج100 ص 244) به جهت شرایط خاصی که

 

در زندگی مشترک و روحیه ی زن و شوهر وجود دارد، تقاضای امری که

 

بر همسر مقدور نیست باعث احساس سرشکستگی و ناتوانی در او

 

می شود که این احساس در حیط زندگی تأثیر مطلوبی ندارد.

 

 


4 . قناعت و ساده زیستی؛


 

وارستگی و ساده زیستی هم، از نقاط

 

برجسته ی حیات فاطمی است که در زندگی کوتاه حضرت نمودهای

 

زیبایی داشته است. زهد و ساده زیستی حضرت، همیشه به معنای فقر

 

و جبر روزگار نبود. خدیجه3، مادر بزرگوارشان هم با این که زن ثروتمندی

 

بود، در راه خدا همه ی اموالش را انفاق کرد و خود در کمال سختی،

 

اواخر عمر را در شعب ابی طالب گذراند. زندگی ساده ی فاطمه نیز

 

حاصل انتخابی عارفانه و عاشقانه بود، گویی فاطمه(س) از همان آغازین

 

لحظات ورود به خانه ی امیرالمؤمنین، با بخشش لباس عروسی این راه

 

را برگزیده بود.

 

زمانی هم که پیامبر(ص) به دستور خداوند، فدک را در اختیار فاطمه

 

گذاشت، سادگی و بی پیرایگی خانه ی او تغییری نکرد. در حالی که

 

فدک سرزمین حاصل خیزی بود و تمام گندم مدینه را تأمین می کرد و

 

فاطمه(س) تما درآمد آن را در راه رضایت معبود به مستمندان و مساکین

 

انفاق می کرد. (همان ج 29 ص 123)


روزی پیامبر(ص) فاطمه را دید که پیراهن خشن و کم ارزشی پوشیده


بود و با دست آسیاب می کرد و در همان حال فرزندش را شیر می داد،

 

پیامبر در حالی که اشک می ریخت، فرمود: دخترم سختی های دنیا را

 

تحمل کن تا به شیرینی و حلاوت های آخرت دست یابی. فاطمه(س)

 

عرض کرد: ای رسول خدا! حمد و شکر و سپاس سزاوار خداست در

 

برابر نعمت های بی کران او. (همان ج 43 ص 86)

 

به همین مناسبت این آیه شریفه

 

خطاب به پیامبر اکرم نازل شد: )ولسوف یعطیک ربک فترضی

 

(الضحی 93:5)؛

 

پروردگار تو آن قدر به تو عطا می کند که خشنود گردی.

 

سلمان، روزی به خانه ی دختر پیامبر(ص) می رود و می بیند که ایشان

 

چادری کهنه و وصله دار به سر دارد سلمان متعجب و اندوهناک می

 

شود و به یاد شاهزاده های ایرانی و شکوه و جلال آن ها می افتد، در

 

حالی که یگانه دختر رسول خدا(ص) چادرش فرسوده است. گریه کنان

 

می گوید: غم و اندوه بر ما باد، دختران پادشاهان ایران و روم بر تخت

 

های طلا می نشینند و پارچه های زربفت و حریر بر تن می کنند و این

 

دختر محمد(ص) است که چادری ساده با دوازده وصله به سر دارد.

 

(بحارالنوار همان ص 88)

 

بی شک بیان چنین صحنه هایی از زندگی دختر گرامی پیامبر(ص) و

 

اسوه پذیری از آن حضرت به این معنا نیست که زنان جامعه ی ما، برای

 

پیروی از فاطمه(س) چادر وصله دار به سر نمایند و یا تنها پوست

 

گوسفندی، فرش خانه شان باشد؛

 

آن چه مهم است درک پیام این


رفتارهاست و آن ساده زیستی و وارستگی از دنیاست. امروزه با

 

گسترش وسایل رفاهی و تجملاتی، سطح زندگی افراد تفاوت های

 

بسیاری با هم دارد و چون استفاده ی یکسان و برخورداری از تمامی

 

امکانات رفاهی برای همه مقدور نیست، زمینه بروز ناراحتی ها و تعارض

 

در خانواده ها می شود. تنها راه پیش گیری از این مسایل هم، ساده

 

زیستی و رضایت به داشته هاست. در غیر این صورت موازنه ی دخل و

 

خرج در خانواده به هم می خورد و از نظر اقتصادی اعضای آن به زحمت

 

می افتند.


فاطمه(س) به راستی نمونه ی کامل ساده زیستی و دوری از دل

 

بستگی های دنیوی بود، بنابراین هرگز از سادگی خانه اش شرمگین

 

نمی شد، نسبت به مهریه ی اندکش احساس پشیمانی نمی کرد و در

 

تمام عمر شریفش از کمبودها شکایتی نداشت. در زیارت نامه ی حضرت

 

می خوانیم: یا خلیفة الورع والزهد

 

(مفاتیح الجنان زیارت نامه فاطمه الزهرا.س.)؛

 

 

ای هم پیمان با پارسایی و زهد.


 


5. تقسیم کار در خانه فاطمه زهرا(س):

 

 

از ویژگی های خانواده ی متعادل و موفق، تقسیم کار مناسب و منصفانه


ی مسئولیت های موجود در خانه و خانواده است. وقتی اعضای خانواده


به طور مشترک در کارها و مسئولیت های خانه سهیم باشند، کارها با


عدالت توزیع می شود.


تقسیم کار در صورتی بر پایه ی عدالت است که به شئونات و


استعدادهای تکوینی زن و مرد توجه شود. در مورد زن، مهم این است که


لطافت و ظرافت روحیه ی او، پوشیدگی و دوری نامحرمان و توانایی وی


در انجام امور مورد توجه قرار گیرد. در زندگی فاطمه(س) و علی(ع) این

 

تقسیم کار به بهترین شکل صورت گرفته بود. تقسیم کار را پیامبر

 

اکرم(ص) پیشنهاد دادند، تدبیر کارهای منزل بر عهده ی زهرا(س) و اداره

 

ی بیرون منزل بر دوش علی(ع) قرار گرفت.


و آن هنگام فاطمه(س) خوشحالی و رضایت خود را این گونه ابراز داشت:

 

جز خدا کسی نمی داند که از این تقسیم کار تا چه اندازه مسرور و

 

خوشحال شدم؛ چرا که رسول خدا مرا از انجام کارهایی که مربوط به

 

مردان است بازداشت.(بحارالانوار ج 43 ص 81 و31)

 


رویارویی با ازدواج و مقدمات آن

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 yles DefLockedState="false" DefUnhideWhenUsed="true" DefSemiHidden="true" DefQFormat="false" DefPriority="99" LatentStyleCount="267"> ideWhenUsed="false" QFormat="true" Name="heading 1" />

pan>


را سامان می دهد. در زندگی فاطمه(س)، خدا محوری بیش از هرچیز

 

دیگر به چشم می خورد و در تمام جلوه های رفتار و گفتار ایشان حضور

 

دارد. تا آن جا که در زندگی خانوادگی، تمام تقاضاها و گفتار و رفتارش را

 

با رضایت خدا می سنجید و همواره رضایت خدا را بر رضایت و راحتی خود

 

مقدم می کرد و می فرمود: اللّهم إنی اسئلک بما تحب و ترضی

 

(حسین شیخ الاسلامی ،مسند فاطمه الزهرا.س.ص227) این

 

اصل مهم در زندگی حضرت زهرا(س) در زمینه ی ملاک انتخاب همسر،

 

مهریه و جهیزیه نیز دیده می شود. با آن که خود به بالاترین مراحل رشد

 

و تکامل معنوی رسیده بود، به دنبال رهبانیت یا رفاه نبود و ازدواج را در

 

راستای فرمان برداری از پروردگار ضروری می دانست. زمانی که به

 

همسری علی(ع) درآمد و به خاطر فقر ایشان، مورد سرزنش و طعنه ی

 

زنان قریش قرار گرفت، بعد از آن که جریان را به عرض پیامبر(ص) رساند،

 

سر به آسمان بلند کرد و فرمود: رضیتُ بما رضی الله و رسوله

 

(همان ص 273)؛

 

راضی شدم به آن چه خدا و رسول خدا(ص) به آن راضی شدند.


در حسن معاشرت با همسر هم رضایت خدا مقدم بود. روزی که

 

علی(ع) از وی پرسید: چرا از رنج گرسنگی و بی غذا ماندن خانه وی را

 

خبردار نکرده، فاطمه(س) در پاسخ فرمود: یا ابالحسن إنی لاستحیی من

 

الهی ان اکلف نفسک مالا تقدر علیه

 

(بحارالنوار ج37 ص 103)؛

 

ای اباالحسن! من از خدای

 

خود شرم می کنم که به تو تکلیفی کنم که قادر به انجام آن نیستی. و

 

نفرمود من از تو که همسرم هستی شرم می کنم.


فاطمه(س)، در اوج علاقه ای که به همسرش داشت باز هم محبت و

 

رضای خدا را بالاتر می دانست در فرازهایی از مناجات او آمده است: یا

 

رب لیست من احد غیرک تئلج بها صدری و تسرّبها نفسی و تقربها

 

عینی  (محمد جوادقیومی صحیفه الزهرا .س. ص 49)؛

 

خداوندا، احدی به جز تو سینه ام را خنک نمی کند و نفسم

 

را مسرور نمی نماید و هیچ کس جز تو چشم مرا روشنی نمی دهد.


فاطمه(س) عواطف مادری و محبت به فرزندان را نیز زیر مجموعه ی

 

محبت و رضایت خداوند قرار می دهد، وقتی پیامبر(ص) او را از حوادث

 

جانسوز کربلا و شهادت امام حسین(ع) با خبر می کند ایشان آیه ی

 

استرجاع می خواند و می فرماید: یا أبت سلمتُ و رضیتُ و توکلت علی

 

الله  (فرات بن ابراهیم کوفی تفسیر نفرات کوفی ص55)؛

 

پدرجان، من تسلیم شدم و رضایت دادم و به خدا توکل می

 

کنم.

 

مطلب دیگر این است که غالباً زنانی که از کانون خانواده و همسر و

 

فرزندان خود راضی هستند، دلبستگی شدیدی به آن ها پیدا می کنند،

 

ولی فاطمه(س) در طول زندگی خود با امیرالمؤمنین(ع) و داشتن

 

فرزندانی همچون امام حسن و امام حسین8، با وجود تلاش برای گرمی

 

کانون خانواده، همواره در برابر پروردگارش خضوع و خشوع داشت:


رضیتُ بالله رباً و بکَ یا ابتاه نبیاً و بابنِ عمّی بعلاً و ولیّاً

 

(بحارالانوار ج 43ص149)؛ خشنودم که

 

خداوند پروردگار من است و تو ای پدر پیامبر من و پسرعمویم علی

 

شوهر و امام من است.

 


بینش الهی در نگرش به خانواده، از عوامل مهمی است که سبب

 

عملکرد و موفق زن یا مرد در عرصه ی خانواده می باشد. بینش ها، روش

 

ها را می آفرینند و نگاه مقدس به خانواده و این که فرد پیش از هر چیز

 

تنها خدا را در نظر بگیرد، موجب می شود سختی های زندگی و

 

مشکلات اجتماعی که هر خانواده ای کم و بیش به آن دچار می شود،

 

بر او آسان جلوه می کند.

 


مهم ترین باور دینی، ایمان به خدا و یکتاپرستی است. توحید و

 

خداپرستی موجب هدفمندی و معنی دار بودن نگرش انسان به زندگی،

 

می شود و رفتارها را در جهت تسلیم و رضای خداوند سوق می دهد.

 

همچنین فردی که خدا را ناظر بر رفتار خود می داند، در برخورد با همسر

 

و اعضای خانواده و انجام وظایف خانوادگی، رضایت خدا را در نظر می

 

گیرد و حق هیچ کس را پایمال نمی کند.

 


افرادی که از هوای نفس دور هستند، اخلاق شایسته و انجام وظایف

 

خانوادگی را، عبادت و کسب رضایت الهی می دانند در نتیجه زندگی آن

 

ها با صفا و صمیمیت تداوم دارد. بنابراین اولین درس از زندگی

 

فاطمه(س)، نگرش توحیدی به کانون خانواده است که آن را به

 

استوارترین نهاد اجتماعی مبدل می کند.

 


یکی دیگر از اصول اولیه در ازدواج، رضایت طرفین است. در صورت

 

ناخشنودی یکی از زوجین، بنیان ازدواج، مستحکم نخواهد بود، زیرا

 

داشتن خانواده ای سالم و استوار و همراهی با همسری همدل و هم

 

زبان، مهم تر از تشکیل خانواده است. اگر دختری به اجبار خانواده یا

 

شرایط خاص اجتماعی اقتصادی ازدواج کند و خود تمایلی به اصل ازدواج

 

با طرف مقابل نداشته باشد طولی نمی کشد که طوفان اختلافات و

 

نارضایتی ریشه های این خانواده را متزلزل کند.

 


پیامبر اکرم(ص)، هنگام خواستگاری علی(ع)، رضایت فاطمه(س) را در

 

نظر می گیرد.

 


در روایتی از علی(ع) آمده است: پس از آن که پیامبر(ص)، تقاضای ازدواج

 

مرا با دختر خویش فاطمه(س) در میان گذاشت، آن حضرت سر به زیر

 

افکند و چیزی نگفت، رسول خدا(ص) دریافت که فاطمه(س) ب این

 

ازدواج موافق است. آن گاه فرمود: سکوت او نشانه رضایت

 

اوست.(بحارالانوار ج 43 ص 1)

 

در روایت دیگری آمده است که فاطمه(س) رضایت خود ر این گونه اعلام

 

فرمود: رضیتُ بما رضی الله و رسوله(محمد دشتی نهج الحیاه ص 29)؛

 

من به آن چه که خدا و

 

رسولش راضی و خشودند راضی هستم. سؤال و نظرخواهی پیامبر

 

اکرم(ص) از فاطمه(س)، خود دلیل روشنی بر اهمیت رضایت و میل به

 

ازدواج است، زیرا اگر محبت وعلاقه وجود نداشته باشد، زمینه ی

 

نارضایتی و ناسازگاری از همان ابتدا فراهم می شود.

 

 



نماز و خانواده

 

*معنویت در خانه فاطمه (س )*


زندگی فاطمه زهرا علیهاالسلام سراسر نور و پر از معنویت بود. او توانست در خانه کوچک

 

و با تمام مشکلات به عرفان کامل برسدو به جایی رسید که جبرئیل بر او نازل می شد. فاطمه

 

عاشق عبادت بود، او در تسلیم و اطاعت و در استقبال در عبادت چنان به پیش رفت ، که حتی

 

بدن و سلامت خود را فراموش کرد. امام باقر علیه السلام در شان عبادتشان فرمود: کانت تقوم

 

حتی تورم قدماها. درعبادت چنان قیام و ایستادگی کرد که پاهایش ورم کرده بود. و با این حال

 

این عبادت را براي رشد مادي خود انجام نمی دهد.روزي رسول خدا به او فرمود: دخترم از

 

خدا چیزي بخواه که جبرئیل از جانب خدا وعده اجابت داده است . فاطمه علیهاالسلام

 

عرض کرد: حاجتی جز توفیق در بندگی خدا ندارم و آرزویم این است که ناظر جمال او باشم

 

و به وجه کریمش نظاره کنم . وخود در مناجاتش می فرمود: اسالک لذة النظر الی وجهک .

 

همسر او علی علیه السلام و فرزندان او عاشق معبود بی همتا بودند.

 

خانه اي که پر از نور نماز و قرآن و عبادت است ، آن خانه ارزشمند است . حضرت علی علیه

 

السلام و فاطمه زهرا علیهاالسلام هردو عاشقانه و خالصانه عبادت می کردند. این طور نبود که

 

فقط علی علیه السلام در نماز غرق شود و تیر را از پایش درآورند ومتوجه نشود، بلکه فاطمه

 

زهرا علیهاالسلام نیز همچنان در محراب عبادت می ایستاد که از شدت ترس نفسش به شماره

 

می افتاد.

 

امروز باید زن و شوهر اقتدا به این زوج ملکوتی بکنند، هر دو در نماز به معراج برسند،

 

عرفان و معنویت و سیر و سلوك براي هر دولازم است . پس خانه اي که این دو زوج گرامی با

 

آن عظمتی که هر کدام در نزد پروردگار دارند، معلوم است که آن خانه چه ارزش و فضیلت

 

معنوي را داراست . خانه اي که فاطمه زهرا علیهاالسلام در آن سکونت داشت آن قدر داراي

 

قداست و روحانیت وفضیلت هاي ربوبی بود که علامه مجلسی از انس بن مالک ، و بریره نقل

 

می کند: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله این آیه را خواند: فی بیوت اذن الله ان ترفع

 

و یذکر فیها اسمه یسبح له فیها بالغدو و الاصال  در خانه هایی (مانند معابد و مساجد و

 

منازل انبیا و اولیا) خدا رخصت داده که آن جا رفعت باید و در آن ذکر نام خدا شود و صبح و

 

شام تسبیح و تنزیه ذات پاك اوکنند. مردي برخاست و سوال کرد: یا رسول الله ! این خانه ها

 

کدامند؟ فرمود: خانه هاي انبیا، سپس ابوبکر برخاست و پرسید: اي رسول خدا! آیا این خانه

 

(اشاره به خانه علی و فاطمه نمود) نیز از همان خانه هاست ؟ فرمود: آري و از برترین آنان

 

است .

 

و ابن عباس گوید: در مسجد پیامبر بودیم که قاریی آیه فی بیوت اذن الله ... را تلاوت کرد.

 

پرسیدم : اي رسول خدا! این خانه ها کدام خانه ها هستند؟ فرمود: خانه هاي انبیا و سپس به

 

دست خویش به خانه فاطمه زهرا علیهاالسلام اشاره فرمود.

 

 


*عبادت در کودکی*

 

یکی از محورهاي اساسی که حضرت زهرا علیهاالسلام بدان توجه و تاکید داشتند بعد پرستش و

 

گرایش فرزندان به انجام تکلیف عبادي و الهی بود. آن حضرت شوق بندگی و خضوع در برابر

 

معبود را از همان دوران کودکی در جان فرزندان خود تقویت نموده

 

و آنان را چنان تربیت کرد که بهترین کارها را عبادت خداوند دانسته و از آن بالاترین لذتها را

 

می بردند. دخت گرامی رسول اکرم صلی الله علیه و آله بر این مطلب تاکید داشت که بچه ها را

 

از کوچکی به انجام عبادت فرا خواند و آنان را به خدا پیوند دهد و بذرمحبت و ارتباط با معبود

 

را درکام آنان بیفشاند تا انجام تکلیف براي آنان نه تنها رنج و مشقتی نداشته باشد بلکه با شوق و

 

اشتیاق به استقبال آن بروند. بر این اساس فاطمه علیهاالسلام فرزندان خود را حتی به شب زنده

 

داري عادت میدادند. البته او شیوه تربیت رابه خوبی می دانست و به گونه اي برخورد می کرد

 

که در حد توان و استعداد فرزندان باشد.

 

 

* کار منزل و عبادت*

 


حضرت فاطمه علیهاالسلام در خانه علی علیه السلام بچه داري می کند و آب می کشد و آسیاب

 

می نماید و غذا درست می کند وزحمات زیادي را به تنهایی تحمل می کند، ولی عبادت و شب

 

زنده داري و در محراب مخصوص خودش راز و نیاز و دعا براي مومنین و پیروزي اسلام و

 

سرفرازي مسلمین را هم فراموش نمی کند، سرور زنان عالم با آن که در منزل خسته و رنجور

 

می شود،ولی وقتی که علی علیه السلام به خانه می آید، آن چنان چهره بشاش و شادابی دارد که

 

وقتی چشم مبارکش به چهره زیبا و نورانی زهرا علیهاالسلام می افتد همه خستگی و ناملایمات

 

و رنج هاي او برطرف می شود و مثل این که علی علیه السلام هیچ ناراحتی نداشته است .

 

 

*تشویق فرزندان به عبادت*

 

بسیار می شد که با مناجات ها و گریه هاي شبانه مادر، بچه ها از خواب بیدار می شدند. امام

 

حسن علیه السلام می گوید: در یک شب جمعه دیدم مادر در محراب عبادت ایستاده و تا طلوع

 

صبح در رکوع و سجده بود و همه را دعا می کرد. گفتم : مادرم ! چرابراي خود چیزي

 

نخواستی ؟ گفت : پسرجانم ! اول همسایه بعد خودت . زهرا علیهاالسلام در هنگام غروب

 

نمی گذاشت بچه ها بخوابند و اگر در خواب بودند آن ها را بیدار می کرد که آن وقت ، وقت

 

استجابت دعاست . و همچنین در شب هاي قدر آن ها رابا غذاي سبک دادن بیدار نگاه می داشت

 

. او بچه ها را زیاد به یاد رسول الله صلی الله علیه و آله می انداخت و به سفارش پدرش

 

بچه ها را دسته گل می دانست و آن ها را براي یاد گرفتن قرآن و دعا به نزدش می فرستاد.

 

 

 

 

*بیدار کردن کودکان براي عبادت*

 

حضرت زهرا علیهاالسلام در شب بیست و سوم ماه مبارك رمضان کودکان خود را به بیداري

 

و نخفتن وادار می کرد. ممکن است کسی تعجب کند که او چگونه بچه ها را به این کار که حتی

 

براي اشخاص بزرگ هم زحمت دارد فرا می خواند. حضرت در روزبچه ها را می خوابانید تا

 

کاملا استراحت کنند و غذاي کمتري به آنان می داد تا بدین گونه زمینه و موقعیت بهتر و مطلوب

 

تري ازنظر جسمی و روحی براي شب زنده داري داشته باشند. او به حدي در این کار جدي و

 

قاطع بود که نمی گذاشت احدي از اهل خانه خوابش ببرد و می فرمود: محروم است کسی که

 

از برکات شب قدر محروم بماند. گویا فاطمه علیهاالسلام می خواهد از دوران کودکی در قلب

 

پاك فرزندان خود جمال خدا را به تجلی ، و جان و زبانشان را به حلاوت و شیرینی عبادت آشنا

 

کند و محبوب راستین را به آنان نشان دهد تا در جوانی جذب جلوه هاي دروغین نشود. این

 

روش تربیتی فاطمه علیهاالسلام به عنوان یک سنت بسیار پسندیده و قابل اجرا در گفتار امامان

 

معصوم علیهم السلام نیز به چشم می خورد. از جمله امام صادق علیه السلام فرمودند:

 

زمانی که کودك به سن شش سالگی رسید او را به نماز و چنان چه تحمل گرفتن روزه را داشت

 

، او را به انجام آن وادار نمایید.

 

(کتاب عباس عزیزی.عبادت ونماز حضرت فاطمه زهرا (س).نشر:قم نبوغ 1377)

 

مقام زهرا (س) با نمازش در درگاه ربوبی

 

استعمال عطر هنگام نماز



از مستحبات نماز آن است که انسان بوي خوش به بدن و لباسش بزند، و با لباس پاکیزه

 

نماز بخواند و با احترام و وقار براي عبادت خدا مشغول شود. لحظات آخر عمر حضرت

 

فاطمه زهرا علیهاالسلام بود چند لحظه اي به اذان مغرب باقی مانده بود، نزدیک بود که

 

وقت نماز فرا برسد. فاطمه علیهاالسلام به اسماء بنت عمیس فرمود: عطر مرا بیاور تا

 

خود را خوشبو سازم ، و آن لباس را که با آن نماز می خوانم بیاور، سپس وضو گرفت ،

 

و در این هنگام که می خواست نماز بخواند، حالش منقلب شد، سرش را به زمین نهاد،

 

به اسماء گفت : کنار سرم بنشین ، هنگامی که وقت نماز فرا رسید، مرا بلند کن تا نمازم

 

را بخوانم ، اگر برخاستم که چیزي نیست واگر برنخاستم شخصی را نزد علی بفرست ، تا

 

خبر فوت مرا به او بدهد. اسماء می گوید: وقت نماز فرا رسید، گفتم : الصلاة یا بنت

 

رسول الله ؛ اي دختر رسول خدا! وقت نماز است . جوابی نشنیدم ، ناگاه متوجه شدم که

 

حضرت زهرا علیهاالسلام از دنیا رفته است .

 

به راستی باید از زهراي اطهار علیهاالسلام درس پاکیزگی و مقید بودن به آداب اسلام را

 

آموخت ، در آن حال لباس نماز را پوشید و بوي خوش استعمال کرد، تا نماز بخواند و

 

 

قبل از وقت خود را آماده نماز کند.



مقام حضرت زهرا (س ) در پیشگاه خدا



فاطمه علیهاالسلام درمسیر عبادت به درجه اي می رسد که حتی خود را فراموش و فانی

 

فی الله می کند. جان خود را سپر محبت خدا قرارداده و حتی آن را در راه دین مایه

 

می گذارد و مصداق این سخن می شود که جان خود را سپر دین قرار دهید فاجعلوا

 

انفسکم دون دینکم . در سیر و سلوك و در معرفت به درجه اي می رسد که جز خواست

 

خدا خواستی ندارد و مشیت خود راهمگام با مشیت الهی می سازد. و ما تشاؤ ون الا ان

 

یشاء الله رب العالمین . او از کسانی است که از همه چیز گسسته و به خدا

 

پیوسته است و طبیعی است که خداي را بر چنین بنده اي نظر باشد تا حدي که علاوه بر

 

نفوذ دادن امرش در جهان هستی بر او مائده آسمانی نازل گرداند.

 


(کتاب عباس عزیزی نماز و عبادت فاطمه زهرا(س).نشر : قم نبوغ 1377 )



نماز فاطمه (س)


دائم در رکوع و سجود


امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود: در شب جمعه اي مادرم فاطمه علیهاالسلام را دیدم که در

 

محراب عبادت ایستاده است و تاسپیده صبح ، دائم در رکوع و سجود بود، و می شنیدم که براي

 

مومنین و مومنات دعا می نمود و نام آن ها را می برد و براي آن هابسیار دعا می کرد، ولی

 

براي خود هیچ دعایی نمی نمود. گفتم : اي مادر! چرا همان طور که براي دیگران دعا می کنی

 

، براي خوددعا نمی کنی ؟ حضرت فاطمه علیهاالسلام فرمود: فرزندم ! اول ، همسایه ؛ سپس

 

خانه .


( عزیزی عباس . نماز وعبادت فاطمه زهرا (س) . نشر : قم  نبوغ1377 )



نور افشانی هنگام نماز


ابن عمره از پدرش نقل می کند که گفت : از امام صادق علیه السلام پرسیدم : چرا حضرت

 

فاطمه علیهاالسلام زهرا نامیده شد؟ فرمود: براي آن که وقتی فاطمه زهرا علیهاالسلام در

 

محراب عبادت (به نماز) می ایستاد، نورش براي اهل آسمان می درخشید،



(عزیزی عباس.نماز و عبادت فاطمه زهرا(س) . نشر : قم نبوغ 1377)